Trong bài viết này, Gạo Hoàng Giao sẽ bật mí cho bạn tất tần tật các cách trị mọt gạo cực kỳ đơn giản, hiệu quả chỉ từ những nguyên liệu tự nhiên có sẵn trong gian bếp. Nếu bạn đang đau đầu không biết làm sao để đuổi mọt gạo đi thì hãy đọc ngay bài viết bên dưới nhé!
Mọt gạo là gì?
Mọt gạo (có tên khoa học là Sitophilus oryzae) là một loại côn trùng nhỏ chuyên sinh sống và phát triển trong các loại ngũ cốc như gạo, lúa, ngô, đậu hoặc bột mì. Chúng có kích thước rất nhỏ, chỉ khoảng 2mm đến 3.5mm. Khi mới hình thành, mọt gạo thường có màu nâu đỏ. Còn sau khi trưởng thành thì mọt gạo sẽ chuyển sang màu đen hoặc màu nâu đen bóng.

Điểm đáng gờm nhất của mọt gạo đó là chúng không chỉ ăn hạt gạo mà còn đẻ trứng ngay bên trong hạt. Cụ thể, mọt gạo sử dụng chiếc vòi sắc nhọn ở phía trước đầu để đục một lỗ nhỏ vào sâu bên trong tâm của hạt gạo. Sau đó, chúng đẻ trứng vào hạt gạo và tiết ra một chất dịch để bịt kín lỗ thủng lại. Chính vì vậy, trứng mọt được che giấu rất kỹ, khiến chúng ta gần như không thể phát hiện bằng mắt thường.
Khi trứng mọt nở thành ấu trùng thì chúng sẽ tiếp tục ăn phần tinh bột có bên trong hạt gạo. Khi trưởng thành, mọt sẽ cắn thủng lớp vỏ hạt gạo để chui ra ngoài. Sau đó, chúng tiếp tục giao phối và đẻ trứng lên những hạt gạo khác. Với tốc độ sinh sản nhanh, chỉ từ một vài con mọt ban đầu, chúng có thể phát triển thành hàng trăm, thậm chí là hàng nghìn con mọt nếu gạo không được bảo quản đúng cách.
>> Xem thêm: 1 ngày nên ăn bao nhiêu gạo lứt thì tốt cho sức khỏe?
Mọt gạo từ đâu ra?
Nhiều người cho rằng mọt gạo xuất hiện là do gạo để quá lâu. Tuy nhiên, trên thực tế thì mọt gạo có thể hình thành ngay từ khi lúa còn ở ngoài đồng hoặc trong quá trình thu hoạch, vận chuyển và bảo quản. Mọt trưởng thành sẽ đẻ trứng vào bên trong hạt lúa hoặc hạt gạo, khiến trứng tồn tại sẵn mà mắt thường gần như không thể phát hiện.
Khi gạo được cất giữ trong môi trường có nhiệt độ cao, độ ẩm lớn hoặc bảo quản trong thời gian dài thì những quả trứng này sẽ nở thành ấu trùng, rồi phát triển thành mọt trưởng thành. Vì vậy, việc để gạo lâu ngày không phải là nguyên nhân trực tiếp sinh ra mọt mà chỉ là tạo điều kiện thuận lợi để trứng mọt phát triển và sinh sôi với số lượng lớn.
Bên cạnh đó, nếu bạn bảo quản gạo trong những chiếc thùng, hũ cũ chưa được vệ sinh sạch sẽ từ đợt gạo trước, thì trứng mọt còn sót lại cũng sẽ nhanh chóng lây lan sang đợt gạo mới. Ngoài ra, mọt gạo cũng có thể lây lan từ các loại ngũ cốc, đậu, bắp hoặc thực phẩm khô đã bị nhiễm mọt nếu được bảo quản chung.
Gạo bị mọt có ăn được không?
Gạo bị mọt vẫn có thể ăn được và hoàn toàn không gây ngộ độc hay nguy hiểm đến tính mạng. Vì mọt gạo không giống như các loại côn trùng mang mầm bệnh nguy hiểm như ruồi, gián. Bản chất của chúng chỉ ăn tinh bột gạo nên khá “sạch sẽ”. Tuy nhiên, gạo bị mọt ăn sẽ bị mất đi chất dinh dưỡng, không còn độ dẻo bùi và mất đi mùi thơm tự nhiên.
Dấu hiệu nhận biết gạo bị mọt
Bạn có thể nhận biết gạo bị mọt thông qua các dấu hiệu sau:
- Trong thùng gạo xuất hiện những con mọt nhỏ. Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất. Khi bạn mở nắp thùng gạo, bạn sẽ thấy những con côn trùng nhỏ màu đen hoặc nâu đang bò lổm ngổm trên bề mặt gạo.
- Dưới đáy thùng có lớp bụi mịn hoặc vụn gạo. Do mọt đục khoét hạt gạo để ăn tinh bột nên chúng sẽ để lại rất nhiều vụn bột trắng mịn dưới đáy thùng hoặc bám quanh hạt gạo.

- Hạt gạo bị vỡ vụn hoặc bị đục lỗ do mọt đục. Khi bốc một nắm gạo lên quan sát, bạn sẽ thấy nhiều hạt gạo không còn nguyên vẹn, bị sứt mẻ hoặc có những lỗ nhỏ li ti trên thân hạt.
>> Xem thêm: Tổng hợp các thuật ngữ ngành gạo phổ biến hiện nay
Các cách trị mọt gạo hiệu quả tại nhà
Để trị mọt gạo dứt điểm thì bạn có thể tham khảo các cách trị mọt gạo sau:
Phơi gạo dưới ánh nắng
Đây là cách trị mọt gạo đơn giản và phổ biến nhất. Bạn chỉ cần trải gạo thành một lớp mỏng trên khay sạch, rồi đem phơi dưới nắng nhẹ khoảng 1 – 2 giờ. Lúc này, mọt sẽ tự động bò ra ngoài hoặc chết dần. Lưu ý, bạn tuyệt đối không được đem gạo đi phơi trực tiếp dưới ánh nắng gắt. Vì nhiệt độ cao sẽ làm cho hạt gạo bị khô khốc, mất nước, mất hết vị ngọt bùi và các chất dinh dưỡng.
Để gạo vào ngăn mát tủ lạnh
Nếu bạn vừa mua gạo về và muốn phòng ngừa mọt hoặc lượng gạo bị mọt chưa quá nhiều, thì bạn hãy chia gạo vào các túi nilon hoặc hộp kín rồi cho vào ngăn mát tủ lạnh khoảng 4 – 5 ngày. Nhiệt độ thấp trong tủ lạnh sẽ làm cho trứng mọt ngừng phát triển, đồng thời khiến những con mọt đang hoạt động bị tê liệt và chết. Sau đó, bạn lấy gạo ra để trở về nhiệt độ phòng rồi bảo quản như bình thường.

Đuổi mọt bằng tỏi
Tỏi có mùi hăng đặc trưng và chứa chất allicin – một chất kháng khuẩn, xua đuổi côn trùng cực mạnh. Thế nên, bạn chỉ cần bóc vỏ vài tép tỏi tươi rồi thả trực tiếp vào thùng gạo, sau đó đậy nắp lại. Mùi tỏi tỏa ra sẽ khiến lũ mọt tìm đường trốn ra khỏi thùng gạo của bạn. Khi mùi tỏi giảm đi thì bạn hãy thay bằng những tép tỏi mới.

Cách trị mọt gạo bằng ớt
Tương tự như tỏi, vị cay nồng và mùi đặc trưng của ớt là khắc tinh của loài mọt. Theo đó, bạn hãy lấy vài quả ớt sừng, cắt đôi và tách bỏ bớt hạt để tránh làm ẩm gạo, sau đó cho vào một chiếc chén nhỏ rồi đặt vào giữa thùng gạo. Lúc này, mọt gạo sẽ nhanh chóng bỏ chạy vì không chịu nổi mùi cay.
Dùng lá dứa để đuổi mọt
Lá dứa có mùi thơm rất dễ chịu với con người nhưng lại là mùi mà mọt gạo vô cùng ghét. Vì thế, bạn có thể phơi khô lá dứa sạch và đặt vào bên trong thùng gạo. Cách làm này không chỉ đuổi mọt hiệu quả mà còn giúp hạt gạo luôn giữ được hương thơm thoang thoảng tự nhiên.
Cách bảo quản gạo để không bị mọt
Để hạn chế mọt gạo xuất hiện thì bạn nên áp dụng những cách bảo quản sau:
- Chọn thùng đựng kín. Bạn nên sử dụng thùng nhựa thực phẩm hoặc thùng inox có nắp đậy kín để hạn chế côn trùng xâm nhập và giảm độ ẩm.
- Đặt thùng gạo ở nơi khô ráo, thoáng mát. Bạn cần tránh đặt thùng gạo ở những nơi ẩm ướt như sát bồn rửa chén, góc tối hoặc nơi có ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp vào. Vì độ ẩm cao là chất xúc tác tuyệt vời khiến cho trứng mọt sinh sôi nảy nở nhanh chóng.
- Không mua gạo quá nhiều. Bạn chỉ nên mua lượng gạo vừa đủ dùng trong khoảng 1 – 2 tháng. Điều này không chỉ hạn chế mọt mà còn giúp gạo luôn mới và thơm ngon.
- Không đổ gạo mới vào gạo cũ. Trước khi đổ đợt gạo mới vào thì bạn hãy vét sạch hết gạo cũ, sau đó vệ sinh sạch sẽ thùng đựng gạo và lau khô hoàn toàn. Việc này giúp loại bỏ trứng mọt, bụi gạo cũng như các mảnh vụn còn sót lại bên trong thùng, từ đó hạn chế nguy cơ mọt phát triển và lây sang gạo mới.
Kết luận
Gạo bị mọt ăn là tình trạng khá phổ biến nhưng hoàn toàn có thể xử lý nếu bạn áp dụng đúng phương pháp. Hy vọng những chia sẻ trên của Gạo Hoàng Giao sẽ giúp bạn biết cách trị mọt gạo nhanh chóng, giữ cho hạt gạo luôn sạch, thơm ngon và an toàn cho cả gia đình.
Ấp Thới Phước B, xã Thới Lai, TP. Cần Thơ, Vietnam
Bán sỉ: 0355005274
Bán lẻ: 0394222667

